Ses Kalitesini anlamak : bitrate, sample rate, bant genişliği kavramları

Ses kalitesi kullanıcının elektronik bir cihazdan dinleyeceği sesin hassasiyeti ve iyi olması ile ilgilidir. Ses kalitesi; bitrate, sample rate, file format(dosya formatı) ve kodlamaya (encoded method) bağlıdır. Aynı zamanda encoder’ın önemli bitleri doğru almasına bağlıdır.

Bitrate : Akışın ses kalitesini ifade eder. Kbps (Kilobitpersecond) cinsinden ölçülür.

Bitrate saniyedeki kodlanmış bit sayısını ya da iletilen ya da alınan biti ifade eder. Daha fazla örnekleme değeri (sampling rate) ile daha yüksek bitrate, daha yüksek bant genişliği gerektirir ve daha iyi ses kalitesi demektir. Düşük bitrate, daha düşük dosya boyutunu ifade eder ve düşük ses kalitesidir. İyi ses kalitesi için genellikle 64-128Kbps (96+ Kbps önerilen ) bitrate önerilir.

Sample rate :  Birim zaman başına örnekleme sayısıdır. Bir örnek; sinyal genliğinin bir ölçüsüdür ve bir süre zarfındaki sinyal dalga biçiminin genlik değeri bilgisini içerir. Sample rate(örnekleme değeri), örnekleme frekansı(sample frequency) olarak da bilinir. Örnekleme frekansı yükseldikçe, iyi ses kalitesi için orjinal analog sinyale benzer bir sinyal elde edilir. Dosya boyutu, örnekleme frekansına bağlıdır. Bit derinliği (bit depth) her örnekteki bit sayısını ifade eder. Maksimum sinyal gürültü oranı değerini belirler. Bit derinliği 16 bit, 24 bit, 32 bit olabilir.

Sample rate Hertz ile ölçülür. İnsanın duyabileceği bant genişliği 20Hz-20KHz aralığıdır.

Bant genişliği : Verinin iletilme veya alınma hızıdır. Verilerin gönderildiği veya alındığı bit hızına bağlıdır. Daha fazla bitrate, daha yüksek bant genişliğidir. Bitrate arttıkça saniyede akıtılan veri miktarı iyi bir örnekleme hızında artarak daha fazla bit derinliğine sahip analog sinyalin kopyasını üretir. Bazı bitrate ve sample rate :

MP3 bitrate 96-320Kbps / 44.1-48KHz

Tercih edilen : 96Kbps/44.1KHz  , 128Kbps/44.1KHz

Ses kalitesi aynı zamanda kodlanmış formata bağlıdır (encoded method/format) MP3,AAC,OPUS vb.

Ancak herşeyin aynı olduğu durumda farklı kodlanmış sesler arası kalite farkını anlamak kolay değildir.

Bitrate Hesabı : sıkıştırılmamış format için

=BitsPerSample (16 bit 24bit ) x SamplePerSec (44.1KHz , 48KHz ) x kanal sayısı

Örneğin 24 bit, 48KHz , stereo

=24x48x2

=2.25Mb/s

Dosya boyutu hesaplama (sıkıştırılmamış format için) :

=BitsPerSecond x SamplePerSecond x KanalSayısı x Süre

Örneğin 16 bit, 44.1KHz, Stereo, 60 dk

= 635MB

Live streaming hesaplama :

=listeners*bit rate*length(audio length per day)*no. of days